De EU beschouwt synthetische polymeerdeeltjes kleiner dan 5 mm die organisch, onoplosbaar en bestand tegen afbraak zijn, als microplastics. Deze deeltjes zijn aanwezig in veel producten, zoals glitters, wasmiddelen, bepaalde meststoffen en gewasbeschermingsmiddelen, gezichtsscrubs en andere cosmetica en granulaat voor gebruik in synthetische sportvelden (zoals rubber voor kunstgras). Dat betekent dat pellets, vlokken en poeders als grondstof voor rubber- en kunststofproducten ook onder deze wetgeving vallen. Verwerkers, van deze pellets en poeders, van zowel rubber als kunststof krijgen dus ook te maken met deze nieuwe verordening vanuit de Europese Commissie.
Het gebruik van microplastics in dergelijke toepassingen wordt door de Microplastics Verordening in de loop van de komende jaren steeds verder ingeperkt. Daarmee beoogt de EU de uitstoot van microplastics in alledaagse producten te verminderen en zo het milieu te beschermen.
De overgangsperioden voor de uitvoering van het verbod op de verkoop van deze producten in de EU zijn vastgelegd in de Verordening en staan aangegeven in de onderstaand overzicht:
|
Designation of the substance, of the group of substances or of the mixture |
Date of application |
|---|---|
|
Rinse-off products (intended to be removed after application on the skin, the hair or the mucous membranes), unless they contain beads for exfoliation, polishing or cleansing |
From 17 October 2027 |
|
Detergents, waxes, polishes and air fresheners, unless they contain microbeads |
From 17 October 2028 |
|
Fertilising products |
|
|
Other products for agricultural and horticultural uses |
|
|
Synthetic polymer microparticles for use in the encapsulation of fragrances |
From 17 October 2029 |
|
Leave-on product (intended to stay in prolonged contact with the skin, the hair or the mucous membranes) |
|
|
Medical devices not containing microspheres |
|
|
Plant protection products and seeds treated with these products and biocides |
From 17 October 2031 |
|
Granular infill for use on synthetic sports surfaces |
|
|
Lip products, nail products and make-up products unless they contain microbeads |
From 17 October 2035 |
De voorschriften uit de Verordening hebben dus niet alleen consequenties voor de producenten van lippenstiften en dergelijke, maar ook voor de leveranciers van pellets, flakes etcetera en voor de verwerkers van dergelijke grondstoffen.
Rubber- en kunststofverwerkers van pellets en poeders
De wetgeving vereist namelijk dat fabrikanten en industriële “downstreamgebruikers” van synthetische polymeermicrodeeltjes (SPM's) binnen de toeleveringsketen communiceren over de SPM’s in product en bij ECHA rapporteren over hun geschatte hoeveelheid SPM's die jaarlijks in het milieu terechtkomt. Voor de rubber- en kunststofindustrie gaat het hier over kunststofpellets, -vlokken en -poeders die als grondstof worden gebruikt in kunststofproductieprocessen op industriële locaties.
Concreet brengt dit het volgende met zich mee:
- Grondstofleveranciers:
- Voor producten waarvan het vrijkomen van SPM’s tijdens het gebruik ervan kan worden voorkomen (of aanzienlijk kan worden verminderd), wordt het risico op mogelijke SPM emissies beperkt door het verplichte gebruik van aanwijzingen voor het gebruik en de verwijdering (IFUD). In de IFUD wordt aan industriële downstreamgebruikers en eindgebruikers (professionele gebruikers en het grote publiek) uitgelegd hoe de SPM’s, of het product dat SPM’s bevat, moeten worden gebruikt, behandeld en verwijderd op een manier waarop het vrijkomen van SPM’s in het milieu kan worden voorkomen of tot een minimum kan worden beperkt.
- Daarnaast is het verplicht informatie te verschaffen over de identiteit van het polymeer en/of het mengsel, de concentratie van SPM’s in het product.
- Deze informatie wordt door grondstofleveranciers (vermoedelijk) per 1 oktober 2025 aangeleverd via de Veiligheidsinformatiebladen
- Verwerkers & leveranciers:
Industriële verwerkers en fabrikanten van SPM’s moeten met ingang van mei 2026 de door hen geraamde SPM- emissies als het gevolg van het gebruik van die SPM’s / producten gaan rapporteren aan ECHA.
De te verstrekken informatie omvat:
- een beschrijving van de vormen van het gebruik van de SPM’s in het voorafgaande kalenderjaar;
- algemene informatie over de identiteit van de gebruikte polymeren;
- een raming van de hoeveelheid SPM’s die in het voorafgaande kalenderjaar zijn vrijgekomen.
Zo moeten fabrikanten/leveranciers uiterlijk op 31 mei 2026 verslag uitbrengen over de tussen januari en december 2025 opgetreden geraamde emissies.
De rapportage vindt plaats via een specifiek op IUCLID gebaseerd onlinesysteem van het ECHA. De informatie wordt aangeleverd in de voorgeschreven elektronische vorm. De instructies voor het indienen van de vereiste informatie worden bekendgemaakt op de website van het ECHA zodra de rapportage-interface gebruiksklaar is, naar verwachting uiterlijk eind 2025.
De Europese Commissie heeft in juli 2025 een uitgebreide Nederlandstalige toelichting gepubliceerd. Die vindt u hier.
Ook de EuPC heeft zich in de materie verdiept en een methode bedacht voor het in kaart brengen van de emissies die aan ECHA moeten worden gerapporteerd. De NRK werkt op dit moment aan een Nederlandse versie van de instructies om deze tool te kunnen gebruiken. Deze zullen wij komend najaar met u delen.
NRK zal zich de komende tijd beraden over mogelijkheden om u daar verder bij te ondersteunen
