De stemming onder ondernemers blijft in het derde kwartaal van 2023 onverminderd negatief. Het ondernemersvertrouwen komt aan het begin juli uit op -8,3, waarmee per saldo meer ondernemers negatief gestemd zijn dan een kwartaal eerder. De negatieve teneur is terug te zien in vrijwel alle bedrijfstakken en het sentiment onder bedrijven is nu al ruim anderhalf jaar niet meer positief geweest. Daarnaast verwachten ondernemers minder inkooporders en investeringen dan een jaar geleden. Dat blijkt uit de laatste conjuctuurenquête (COEN) van het CBS, VNO-NCW, MKB-Nederland, KVK en het Economisch Instituut voor de Bouw. De gegevens voor dit onderzoek zijn in juli verzameld.
.jpeg)
Teruglopende vraag steeds groter probleem
De laatste COEN-enquête bevestigt het beeld over het ongunstige economisch klimaat voor bedrijven en laat duidelijk een opeenstapeling aan zorgen zien. ‘Ondernemers blijven somber gestemd over de economische vooruitzichten. Ze kampen met stijgende kosten (rente, lonen en grondstoffen) en zien nu ook de vraag naar hun producten of diensten afnemen.’
Voor het vijfde kwartaal op rij noemen steeds meer ondernemers ‘onvoldoende vraag’ als belangrijkste belemmering (16% nu, tegenover 13% in kwartaal twee en 9% een jaar geleden). Voor het merendeel van de ondernemers blijft het tekort aan arbeidskrachten de belangrijkste belemmering voor hun bedrijfsvoering (41%).
Verwachtingen over inkooporders negatief en gedaald
De verwachtingen over de te plaatsen orders (inkooporders) zijn negatief en lager dan een jaar eerder. Aan het begin van het derde kwartaal van 2023 verwacht per saldo bijna 2 procent van de ondernemers een daling van de waarde van hun inkooporders voor de komende drie maanden. Een jaar eerder voorzag per saldo bijna 5 procent nog een stijging. Het is voor het eerst sinds begin 2021 dat het cijfer over de verwachte inkooporders negatief is.
Ook binnen de meeste bedrijfstakken zijn ondernemers negatiever of minder positief over de verwachte inkooporders dan een jaar geleden. Onder meer binnen de bedrijfstak industrie daalde de verwachtingen over het aantal inkooporders sterk.