Een aanzienlijke meerderheid van bedrijfseigenaren uit zich ernstige zorgen over de huidige politieke situatie in Nederland. Driekwart van hen is ontevreden over de betrouwbaarheid en stabiliteit van de regering. Ze constateren toenemende politieke polarisatie, versnippering, een afnemend vertrouwen in de overheid en een gebrek aan langetermijnvisie als de voornaamste uitdagingen.
Bovendien verwacht driekwart van de ondernemers dat de verkiezingsuitslag invloed zal hebben op hun bedrijfsvoering, met name door verwachte stijgende kosten en strengere regelgeving. Deze bevindingen zijn gebaseerd op een uitgebreid representatief onderzoek onder bedrijfseigenaren dat is uitgevoerd in opdracht van VNO-NCW en MKB-Nederland ter voorbereiding op de Tweede Kamerverkiezingen, uitgevoerd door Direct Research.
Economische onzekerheid in aantocht
Hoewel de meerderheid van bedrijfseigenaren momenteel nog positief is over de huidige staat van hun bedrijf (62%), verwacht bijna 60% dat het economische klimaat komend jaar onzeker of somber zal zijn. Ongeveer drie op de vijf ondernemers maken zich zorgen over internationale (politieke) spanningen en de gevolgen daarvan voor hun bedrijfsactiviteiten.
Kosten, personeelstekort en regelgeving als belangrijkste knelpunten
Bijna alle bedrijfseigenaren (92%) ervaren knelpunten, waarbij de stijgende kosten voor zaken als energie, grondstoffen en rente (49%), hoge arbeidskosten (41%), en een overmaat aan regelgeving (33%) de grootste zorgen baren. Deze bevindingen sluiten aan bij de resultaten van de Nationale Peiling Ondernemersklimaat eerder dit jaar. Ondernemers geven aan dat overmatige en complexe regelgeving hun ondernemerschap belemmert, dat in Nederland minder werken te veel wordt beloond en dat er dringend behoefte is aan meer betaalbare woningen.
VVD blijft nog steeds de favoriet onder bedrijfseigenaren, maar andere partijen winnen terrein
Uit een analyse van het stemgedrag blijkt dat de meerderheid van bedrijfseigenaren nog steeds van plan is om op de VVD te stemmen (30%). Dit aantal lijkt echter af te nemen in vergelijking met de vorige verkiezingen (48%). Deze verschuiving komt voornamelijk ten goede aan nieuwkomers zoals BBB en NSC, die door bedrijfseigenaren over het algemeen als een kans worden gezien (51%).
Verder twijfelt 23% nog over hun stemkeuze. Uit de peiling blijkt dat bedrijfseigenaren sterk ontevreden zijn over het beleid van de huidige demissionaire coalitie bestaande uit VVD, CDA, D66 en CU. Ze ervaren een gebrek aan visie, besluitvorming en langetermijndenken en vinden dat de politiek onvoldoende rekening houdt met ondernemerschap.
Voorkeur voor mogelijke coalitiepartners
Bedrijfseigenaren noemen met name de VVD, BBB en NSC als potentiële coalitiepartners. Dilan Yesilgöz wordt het meest genoemd als kandidaat-premier (37%), met Omtzigt (11%) en Timmermans (10%) op ruime afstand.
Reactie Ingrid Thijssen, voorzitter VNO-NCW
‘Ondernemers snakken naar stabiel en op de lange termijn gericht beleid. Dat is cruciaal, want zij staan de komende jaren voor grote investeringen, met name op het gebied van duurzaamheid. Bovendien is stabiliteit en beheersing van de neiging om de lasten- en regeldruk alsmaar te vergroten nodig om te zorgen dat er voldoende investeringen in Nederland plaatsvinden. Zodat we met elkaar -nu en in de toekomst- voldoende geld blijven verdienen om onze agenten, leraren en verpleegkundigen te kunnen betalen.’
Reactie Jacco Vonhof, voorzitter MKB-Nederland
‘Ondernemers zien opnieuw veel nieuwe regels en kosten op zich afkomen en vrezen dat denk ik terecht als we met elkaar niet opletten. Nu al is bijna een derde van de regels nauwelijks uitvoerbaar voor mkb-ondernemers. We moeten dit schip van richting veranderen met de nieuwe coalitie als we het mkb weer echt de broodnodige wind in de zeilen willen geven.’
Achtergronden
Het onderzoek werd verricht onder 1.346 ondernemers van klein tot groot. Het betrof een representatieve steekproef en een goede afspiegeling van het NLs bedrijfsleven. Lees hier het hele rapport van direct research.